Polska Polityka Z Perspektywy Psychologii

Według teorii osobowości Sama Vaknina istnieją dwa podstawowe typy ludzkie- psychotyczny i narcystyczny.

Pierwszy z nich polega na projekcji wewnętrznego świata psychiki ludzkiej na świat zewnętrzny. Przykładem tego jest idea Boga- eksterioryzacja naszych pragnień na zewnątrz, aby potem móc się z tym zjednoczyć.

Typ narcystyczny jest niejako zaprzeczeniem tego pierwszego- liczy się tylko to, co ja czuję, myślę i robię, ponieważ jedyną pewną rzeczą w świecie jestem ja sam. Narcystyczni ludzie widzą siebie jako lepszych, przystojnych, doskonałych a cały świat widzą jako potwierdzenie własnych przypuszczeń. Świat zewnętrzny jest więc czymś podporządkowanym „ja”, stanowi wartość drugorzędną. Inni ludzie są narzędziami do utrzymania naszego dobrego obrazu siebie.

Obie postawy są patologiczne, jednak ujmują one ogromną większość charakterów ludzkich. Właściwie albo jesteśmy psychotyczni albo narcystyczni, jest niewiele przypadków ludzi, którzy są poza tą dychotomią.

Według Vaknina trwa obecnie moment w historii przejścia w stronę narcyzmu- samouwielbienia ludzi, czemu w dużym stopniu służą media i internet.

Postawę narcystyczną można utożsamić z kapitalizmem a psychotyczną z socjalizmem, oczywiście w znacznym stopniu uogólniając. Kapitalistyczne podeście stawia na siłę jednostki, na jego zdolności i jest uosobieniem Amerykańskiego Snu, który mówi, że każdy może stać się bogaty i coś znaczyć w społeczeństwie. Z kolei socjalizm kładzie nacisk na pojęcie grupy, narodu, czy też społeczności jako nadrzędną ideę. Ta abstrakcyjna grupa nabiera znaczenia i wartości jakie poszczególni ludzie projektują na nią. Jest konstruktem jedynie zmyślonym, bo nie jest ani biologicznie ani socjologicznie uzasadnionym zjawiskiem. Ludzie przecież nie rozmawiają ze sobą na ulicach ani w autobusie, nie utrzymują kontaktów poza zamkniętą grupą bliskich, jednak poczucie przynależności do grupy jest tak silne, ponieważ jest projekcją wewnętrznych pragnień (znaczenia, rozpoznawania,przynależności) i lęków (odrzucenia, wykluczenia, samotności).

W najnowszej historii Polski widać bardzo wyraźnie jak te dwie postawy rywalizują ze sobą w przestrzeni publicznej. Z jednej strony mamy prawicę, która walczy o Chrześcijańskie ideały, tożsamość Polaków, równy podział majątku narodowego a z drugiej strony liberałów, którzy stawiają na liberalne idee zachodnie, gdzie postawa narcystyczna, która jest pokłosiem Rewolucji Francuskiej, jest bardzo głęboko zakorzeniona. Partie liberalne na pierwszym miejscu stawiają maksymalizację kapitału i umożliwienie edukacji oraz pracy dla ludzi chcących pracować w systemie.

Warto zaznaczyć, że mimo, iż obie te postawy obiecują ludziom lepsze życie a nawet spełnienie ich marzeń, to tak naprawdę polityka ta służy jedynie łagodzeniu nastrojów społecznych, gdyż tak naprawdę elita gospodarcza, która rządzi światem działa niejako obok polityki, co można zauważyć chociażby na przykładzie rurociągu Nordstream. Koniec dygresji.

Jeśli przyjrzymy się Polakom, to trudno znaleźć kogoś, kto nie identyfikowałby się z jedną z postaw. Wykształceni Polacy, którzy bywali za granicą i są wychowani na kulturze zachodniej dużo częściej wykazują postawę narcystyczną, z kolei ludzie z wiosek i małych miast, gdzie postawa psychotyczna jest zakorzeniona od pokoleń, dużo częściej wykazują cechy tej właśnie grupy.

Przykład TVP, która w znacznym stopniu promuje i odwołuje się do Chrześcijaństwa, pokazuje jak bardzo silna jest ta narracja partii prawicowych. Z kolei przykład polityków takich jak Roman Giertych czy Lech Wałęsa pokazuje zmianę społeczną, przesunięcie postaw we współczesnym społeczeństwie w stronę narcyzmu.

Warto sobie uzmysłowić, że nasze wybory polityczne i światopoglądowe nie mają wcale racjonalnych podstaw a wynikają po prostu z dominującego w naszym środowisku sposobu myślenia i naszych własnych braków psychicznych. Te narracje, które przedstawiłem służą zaś skanalizowaniu postaw psychicznych celem minimalizowaniu społecznych buntów i niezadowolenia, dają poczucie porządku oraz tego, że nasze zaburzone myślenie jest słuszne.

Post Scriptum:
Potwierdzeniem powyższych przypuszczeń odnośnie przynależności różnych grup do różnych światopoglądów mogą być wyniki głosowań w szpitalach psychiatrycznych i więzieniach. W szpitalach prawie jednogłośnie głosuje się na PiS, zaś w więzieniach na partie liberalne, jako że dominującą cechą przestępców jest narcyzm lub jej przedłużenie- psychopatia.

Dodaj komentarz